W Górze Kalwarii pamięć o Katyniu zabrzmiała wyjątkowo mocno pod dawnymi koszarami

Pod pomnikiem w byłych koszarach w Górze Kalwarii padły słowa, które nie brzmiały jak urzędowa formuła, tylko jak osobisty ciężar pamięci. Burmistrz Arkadiusz Strzyżewski przypomniał, że rocznica Katynia „przygniata” tak samo, jak katyńska ziemia przygniotła ciała polskich oficerów. Tego dnia w mieście nie chodziło o samą ceremonię, lecz o przywrócenie twarzy ludziom, których miano zabić i wymazać z historii.

• Słowa pod pomnikiem niosły więcej niż oficjalny ton
• Symboliczny grób Jana Trzpisa dopowiedział historię jednej z ofiar
• Szkoła, kadeci i modlitwa nadały uroczystości spokojny, poważny rytm

Słowa pod pomnikiem niosły więcej niż oficjalny ton

Podczas uroczystości 10 kwietnia Góra Kalwaria dołączyła do miejsc, które co roku wracają do jednej z najboleśniejszych kart polskiej historii. Upamiętniono ofiary zbrodni katyńskiej – około 22 tysięcy polskich jeńców wojennych, zamordowanych wiosną 1940 roku przez Sowietów. Wśród nich byli zawodowi żołnierze, rezerwiści, ale też lekarze, prawnicy, nauczyciele i policjanci, czyli ludzie, którzy tworzyli kręgosłup przedwojennej Polski.

Burmistrz Arkadiusz Strzyżewski mówił o Katyniu bez patosu, za to z wyraźnym poczuciem, że to wydarzenie wciąż boli równie mocno.

„To już 86. rocznica zbrodni, ale niezmiennie groza i poczucie niesprawiedliwości ściskają za gardło, gdy mówi się o Katyniu”.

Włodarz miasta podkreślał, że oficerowie nie przegrali w zwykłej walce. Zostali poddani głodowi, zimnu, przesłuchaniom i presji, która miała ich złamać od środka. Mimo tego – jak mówił – zachowali wierność wartościom i przysiędze wojskowej. W takiej opowieści Katyń nie jest tylko nazwą miejsca, ale symbolem systemowego okrucieństwa i próby wykreślenia całego pokolenia polskich elit.

Symboliczny grób Jana Trzpisa dopowiedział historię jednej z ofiar

W trakcie uroczystości wyeksponowano fotografię starszego wachmistrza Jana Trzpisa, żandarma Wojska Polskiego. To ważny szczegół, bo pamięć o Katyniu przestaje być wtedy anonimowa – nabiera ludzkiej twarzy i konkretnego nazwiska. Od niedawna na cmentarzu parafialnym w Górze Kalwarii znajduje się jego symboliczny grób, który dopisuje miejscową warstwę do historii znanej zwykle z podręczników i muzeów.

Takie gesty mają znaczenie dużo większe, niż widać na pierwszy rzut oka. Dla miasta to sposób, by pamięć nie była oderwana od codzienności, lecz zakorzeniona w konkretnym miejscu, obok sąsiednich ulic i cmentarza, który odwiedzają mieszkańcy. Wtedy historia Katynia nie kończy się na rocznicowym przemówieniu, ale zostaje wpisana w lokalny krajobraz.

Szkoła, kadeci i modlitwa nadały uroczystości spokojny, poważny rytm

Oprawę ceremonii przygotowali uczniowie liceum przy ul. Budowlanych pod kierunkiem płk. Henryka Mroza. Ich obecność nadała wydarzeniu wojskowy, ale jednocześnie młody i świeży ton – taki, który przypomina, że pamięć nie żyje sama z siebie, tylko przechodzi dalej. Występ Mateusza Kołodzieja z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Kątach, który zaśpiewał „Ostatni list”, dopełnił ten nastrój i wyraźnie poruszył zebranych.

W uroczystości uczestniczyli m.in.:

• poseł Joanna Wicha,
• wicewojewoda mazowiecki Robert Sitnik,
• pełnomocnik zarządu województwa mazowieckiego ds. kombatantów Zbigniew Czaplicki,
• starosta piaseczyński Ewa Lubianiec,
• przedstawiciele Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej,
• przedstawiciele 61. Batalionu Lekkiej Piechoty w Książenicach.

List do organizatorów wysłał marszałek województwa Adam Struzik. Modlitwę za pomordowanych odmówili księża proboszczowie Waldemar Kowalski z parafii w Górze Kalwarii oraz Włodzimierz Czerwiński z parafii w Sobikowie.

Organizatorami wydarzenia były: Zespół Szkół Zawodowych im. Marszałka Franciszka Bielińskiego, Koło nr 61 Związku Żołnierzy Wojska Polskiego w Górze Kalwarii, gmina Góra Kalwaria oraz Ośrodek Kultury Góra Kalwaria.

na podstawie: Gmina Góra Kalwaria.