Diagnoza seniorów w Konstancinie-Jeziornie – raport ujawnia luki w dostępności i dotarciu do potrzebujących

W gminie Konstancin-Jeziorna pojawił się dokument, który liczy seniorów i bada ich codzienność – ale pokazuje też, że oferta jest rozbudowana tylko na papierze. Raport opisuje zarówno aktywnych mieszkańców, jak i tych, którzy pozostają poza głównym obiegiem życia publicznego. W tle wyłania się pomysł na Dzienny Dom Pobytu Seniora jako rozwiązanie pośrednie między aktywizacją a opieką całodobową.

• Demografia i codzienność seniorów w Konstancinie-Jeziornie
• Dzienny Dom Pobytu Seniora jako brakujący element systemu wsparcia
• Bariery mobilności, zdrowia i informacji utrudniają dotarcie do oferty

Demografia i codzienność seniorów w Konstancinie-Jeziornie

Diagnoza przygotowana na zlecenie gminy przez Fundację Think Tank Miasto opiera się na analizie danych, warsztatach z instytucjami oraz ponad 60 pogłębionych wywiadach z osobami starszymi i działaczami. Z dokumentu wynika, że w gminie mieszka 6826 osób w wieku 60+, co stanowi niemal 30 proc. mieszkańców. Widać również zjawisko feminizacji starości – kobiety stanowią około 60 proc. populacji senioralnej.

Gmina dysponuje szeregiem instytucji: funkcjonują m.in. Rada Seniorów, różne koła i kluby, w tym klub Senior+, a opiekę i usługi realizuje Ośrodek Pomocy Społecznej. Mimo to diagnoza podkreśla duże zróżnicowanie sytuacji – obok osób aktywnych jest też znaczna grupa samotnych seniorów, osób z ograniczoną samodzielnością lub wycofanych społecznie, które nie korzystają z dostępnych form wsparcia.

Dzienny Dom Pobytu Seniora jako brakujący element systemu wsparcia

Autorzy raportu wskazują, że brakuje w gminie placówki dziennej opieki nad osobami starszymi – miejsca, które połączyłoby ofertę aktywizacyjną z elementami opieki i rehabilitacji. Taki Dzienny Dom Pobytu Seniora miałby pełnić kilka funkcji jednocześnie:

• zapewniać opiekę i zajęcia osobom z ograniczoną samodzielnością,
• odciążyć rodziny sprawujące opiekę całodobową,
• współpracować z usługami opiekuńczymi, rehabilitacją i transportem.

Zdaniem autorów diagnozy skuteczne funkcjonowanie takiego miejsca wymaga powiązania go z istniejącymi usługami gminnymi oraz systemem transportowym, tak by docierało do osób mieszkających zarówno w mieście, jak i w sołectwach.

Bariery mobilności, zdrowia i informacji utrudniają dotarcie do oferty

W raporcie wyodrębniono kilka powtarzających się barier, które ograniczają możliwość korzystania z usług przez osoby starsze:

• brak wind w budynkach wielorodzinnych i zły stan chodników,
• ograniczony dostęp do transportu publicznego, szczególnie w sołectwach,
• choroby przewlekłe i ograniczenia ruchowe oraz utrudniony dostęp do lekarzy specjalistów,
• samotność i niedostateczne wsparcie psychologiczne,
• wykluczenie cyfrowe oraz rozproszone kanały informacji, które nie trafiają do części seniorów.

Diagnoza konkluduje, że problemem nie jest jedynie brak oferty, lecz jej koordynacja i skuteczne dotarcie do osób najbardziej potrzebujących.

W związku z wnioskami z raportu zapowiedziano, że w 2026 r. rozpocznie się praca nad dokumentem polityki senioralnej gminy – ma on zostać oparty na ustaleniach diagnozy i posłużyć do planowania działań w kolejnych latach.

Mieszane odczucia i praktyczne implikacje wynikające z raportu pokazują, że warto iść w stronę prostych rozwiązań organizacyjnych: skonsolidowany kanał informacji dostępny w formie analogowej i cyfrowej, system transportu „na żądanie” dla sołectw, mobilne wizyty informacyjno-opiekuńcze oraz ścisłe powiązanie planowanego Dziennego Domu z rehabilitacją i usługami społecznymi. Te elementy nie zastąpią indywidualnej opieki medycznej, ale mogą znacząco poprawić dostępność i jakość życia osób starszych w gminie.

na podstawie: Gmina Konstancin-Jeziorna.